Thục địa có tác dụng gì

Thục địa có tác dụng gì khi được bào chế đúng pháp?

Thục địa có tác dụng gì khi được bào chế đúng phương pháp? Đây có lẽ là câu hỏi mà nhiều bạn vẫn còn nghi vấn. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về vị thuốc bổ âm này nhé.

Thục địa là gì?

Thục địa hoàng vốn được bào chế từ củ sinh địa hoàng mà ra. Mục đích của việc bào chế này trong đông y. Là nhầm thay đổi dược tính và quy kinh của vị thuốc. Biến hóa một vị thuốc vốn có tính hàn lương chuyển thành ôn bổ. Vốn có tác dụng tư âm thanh nhiệt thành ra bổ âm dưỡng huyết. Về phần mô tả dược liệu cũng như tác dụng  dược lý và cách bào chế sinh địa hoàng. Các bạn có thể tham khảo ở bài viết sinh địa hoàng nhé.

Thục địa hoàng hay có nơi còn gọi với tên đầy đủ của nó là đại nguyên thục địa. Hay lão thục địa, tửu sao thục địa, hương sao thục địa v.v.. Theo y học cổ truyền, thục địa có vị cam, khổ, tính bình, không độc. Công hiệu của thục địa chủ yếu đi vào kinh thủ thiếu âm, túc thiếu âm và quyết âm kinh. Tức quy vào kinh tâm, can, thận. Nhiều y thư thì chỉ ghi chép lại rằng chỉ quy kinh can, thận thôi.

Cây sinh địa hoàngHình ảnh cây sinh địa hoàng

Thục địa có tác dụng gì?

Để biết tác dụng của thục địa, chúng ta hãy xem danh y Lý Đông Viên nói gì nhé. “Thục địa hoàng bổ thận bổ huyết, ích cho xương tủy. Tư bổ thận kinh, bổ được chân âm. Chữa được những chứng thương hàn, sau rồi huyết suy, chân tay đau nhức. Trừ được chứng sản hậu huyết hư, dưới rốn đau không chịu được.”

Ông Chu Đan Khê cũng có ghi chép lại rằng: “Người nào hạ nguyên huyết suy thì rất nên dùng nó.”

Tác dụng của sinh địa hoàng và thục địa hoàng thì ứng dụng rất nhiều trong việc điều trị. Tuy nhiên, người làm thuốc cũng cần lưu ý cho rằng. “Sinh hàn thục trệ” đừng vì đây là vị thuốc bổ ích mà lạm dụng. Khi dùng cũng nên cần chẩn đoán chính xác. Nếu là người vốn có chứng hàn, lại có đàm thấp thịnh. Thì phải cân nhắc và thận trong khi dùng.

Để phát huy được dược lực và công hiệu của vị thuốc này. Thì phương pháp bào chế là vô cùng quan trọng. Ngày nay, con người vì hám lợi nên chế thục địa thường cẩu thả không đúng pháp. Thục địa chế không đúng pháp sẽ tăng sự nê trệ, chứ không có bổ ích gì.

Thục địa có tác dụng gì

Bào chế thục địa hoàng

Xem thêm cách bào chế:

Muốn bào chế thục địa đại nguyên đúng pháp. Thì trước tiên phải chọn được những củ sinh địa hoàng to mập sau khi được bào chế. Có vỏ mỏng, thớ thịt mềm mại là tốt nhất. Chọn những ngày có nắng tốt thì mới chế được.

Trước tiên, mang sinh địa hoàng rửa sạch để ráo. Rồi mang nó đi đồ cho nóng lên, bốc sạch vỏ ngoài đi. Mang nó đi phơi cho khô. Sinh địa sau khi phơi khô thì xếp vào cống sành xứ. Rồi dùng rượu ngon rót vào cho ngập dược liệu. Dùng nấp đậy cho thật kín để đấy ngâm một ngày đêm. Sang hôm sau, lại mang cống sành xứ đó cho vào nồi mà chưng cách thủy. Thời gian chưng thục địa khoảng sáu giờ, và cần nhớ canh chứng nước cạn. Nên chuẩn bị sẵn nước sôi để khi nước cạn có thể thêm vào.

Ngày hôm sau có nắng đẹp thì mang sinh địa đã chưng đi phơi cho khô. Khi phơi nên dùng lưới hay bạt che lại, để tránh cho côn trùng bu vào. Phơi như thế thì khoảng ba đến bốn ngày mới khô được. Khi sinh địa hoàng đã khô thì lại mang nó cho vào cống sành. Lại rót rượu vào ngập dược liệu rồi cho nó ngâm như thế một ngày đêm. Cứ làm như thế cho đủ chín lần. Thì sinh địa hoàng sẽ được bào chế thành thục địa hoàng thôi. Thục địa hoàng ấy sẽ được gọi là “thục địa cửu chưng cửu sái” nghĩa là chín lần chưng và chín lần phơi.

Lưu ý:

Rượu để chế thục địa thì nên dùng rượu sa nhân. Khi chưng thục địa thì lại cho thêm gừng vào. Đây chính là phương pháp bào chế thục địa đại nguyên đúng nhất. Phải bào chế như thế thì mới phát huy được dược tính và công dụng của dược liệu được.

Thục địa hoàng muốn bào chế cho đúng cách thì cần lắm công phu. Nên giá bán thục địa cũng khá cao, chứ không như giá bán sinh địa được.

Những bài thuốc trọng dụng thục địa

Trong bài thuốc cổ phương, có rất nhiều bài trọng dụng thục địa. Có thể kể ra như:

  • Lục vị địa hoàng bài thuốc có tác dụng bổ thận âm.
  • Tứ vật thang có tác dụng dưỡng huyết bổ huyết.
  • Bát trân thang, thập toàn đại bổ thang giúp bổ ích cho khí huyết.

Và còn rất nhiều bài thuốc khác nữa. Tuy nhiên cần lưu ý rằng, phàm là người có chứng nê trệ. hoặc đàm thấp khi dùng nên thận trọng.

Lời kết:

Thục địa hoàng vốn là một vị thuốc rất tốt trong đông dược. Dùng trong điều trị nhiều chứng bệnh. Nhưng ngày nay, thầy thuốc phần nhiều vì lợi nhuận, phần khác thì không tìm hiểu hoặc lười bào chế. Nên họ mua dùng thứ thục địa rẻ tiền, bào chế không đúng. Khiến cho người bệnh khi dùng không những không mang lại hiệu quả. Mà đôi khi còn làm cho bệnh tình nghiêm trọng thêm.

Mong rằng bài viết này có thể giúp các bạn hiểu được rõ hơn về vị thuốc thục địa hoàng. Dược liệu đông y bản chất nó không tệ, mà tệ chỉ ở lương tâm người thầy thuốc mà thôi. Chúc các bạn nhiều sức khỏe.

Chào các bạn, tôi tên Khánh Trí là y sĩ y học cổ truyền. Thời gian rảnh ngoài đọc sách, tôi còn viết blog chia sẻ kiến thức trong Đông Y.
Posts created 53

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài liên quan

Bắt đầu nhập từ khoá bên trên và nhấp enter để tìm kiếm. Nhấn ESC để huỷ.

Trở lên trên