Đền thờ Danh Y Tuệ Tĩnh

Danh Y Tuệ Tĩnh – thầy thuốc tài năng của nước Việt

Vào giai đoạn cuối đời nhà Trần, dưới triều của vua Trần Dụ Tông. Danh Y Tuệ Tĩnh là một thầy thuốc nổi danh lúc bấy giờ, được nhiều người biết đến. Là người có học thức uyên thâm, ông không những là một thầy thuốc mà còn là một vị thiền sư, một vị quan dưới triều nhà Trần.

Tuệ Tĩnh có tên thật là Nguyễn Bá Tĩnh, sinh năm 1330. Sau khi đi tu ông lấy pháp hiệu là Tuệ Tĩnh. Hay còn gọi là Huệ Tĩnh (慧靜). Ông sinh ra trong một gia đình bần nông, có cha là Nguyễn Công Vỹ và mẹ là Hoàng Thị Ngọc. Quê ở Nghĩa Lư, huyện Dạ Cẩm, Hồng Châu (Nay thuộc thôn Nghĩa Phú, xã Cẩm Vũ, huyện Cẩm Bình, tỉnh Hải Hưng).

Câu chuyện về Tuệ Tĩnh

Ông sinh trưởng vào cuối đời nha Trần, dưới triều vua Trần Dụ Tông, vào cuối thế kỷ mười bốn. Khi ông lên sáu tuổi, thì cha mẹ mất. Ông được các nhà sư tại chùa Yên Trang gần đó, đưa về nuôi dạy và cho ăn học. Khi Bá Tĩnh được mười tuổi, thì được cụ sư của chùa Giao Thủy đưa về chùa Dũng Nhuệ học tập. Ở đây, ông được các sư thầy gọi với cái tên triều mềm là Tiểu Huệ, nên về sau có pháp danh là Huệ Tĩnh. Cũng ở nơi nay, học được cho học văn, học thuốc, để giúp cho việc chữa bệnh trong chùa.

Danh Y Tuệ TĩnhHình ảnh danh y Tuệ Tĩnh

Năm Huệ Tĩnh 22 tuổi, ông đỗ đầu trong kỳ thi hương. Nhưng ông vẫn ở chùa tu hành và giúp dân điều trị bệnh và mở rộng việc chữa bệnh ở một số chùa khác. Đến năm Ông 30 tuổi, ông về tu bổ lại chùa Yên Trang và một số chùa khác ở Sơn Nam. Ông chỉ dạy y học cho các tăng ni để phục vụ cho việc chữa bệnh làm thuốc giúp dân.
Năm 45 tuổi, ông thi đình đậu được Hoàng Giáp. Năm 55 tuổi thì ông bị cống sang triều Minh, Trung Quốc. Ở đây, Tuệ Tĩnh được vua nhà Minh trọng dụng, phong ông là “đại y thiền sư”. Giao cho ông công việc ở thái y viên. Ông vẫn tiếp tục làm nghề thuốc và rồi qua đời tại đây (không rõ năm nào).

Nỗi nhớ quê hương của ông

Tuy ở nhà Minh, nhưng lòng ông không khi nào không hướng về đất nước. Luôn mong muốn một ngày được quay trở về lại quê hương. Khi ông mất, trên bia mộ ông vẫn còn khắc ghi dòng chữ: “Ai về nước Nam, cho tôi về với“. Đến năm 1690, có một tiến sĩ tên Nguyễn Danh Nho, đi sứ sang Trung Quốc. Nhận ra danh y là người cùng làng, cảm động trước lời nhắn gửi đầy tha thiết của ông. Nên vị tiến sĩ này đã cho sao chép bia mộ và tạc khắc thành bia đá, mang về thờ tại đền thờ tuệ tĩnh ở Hải Dương ngày nay.

Xem thêm:

Sự nghiệp danh y Huệ Tĩnh

Sự nghiệp của ông về phật học. Ông đã giải nghĩa bằng chữ nôm sách thiền tông khoa hư lục của vua Trần Thái Tông soạn.

Tuệ Tĩnh toàn thư

Trong y học, Danh y Tuệ Tĩnh đã soạn ra bộ sách Dược Tính Chỉ Nam và Thập Tam Phương Gia Giảm. Ngoài ra còn bộ nam dược thần hiệu, nam dược chính bản.

  • Nam dược thần hiệu: Do hòa thượng Bản Lai ở chùa Hồng Phúc biên tập. Bổ sung và in lại vào năm 1761 gồm bản thảo dược tính 499 vị thuốc và 10 khoa chữa bệnh. Trong bộ sách này có 3932 phương thuốc nam ứng với việc điều trị 184 loại bệnh.
  • Nam dược chính bản: Do triều Lê Dụ Tông đổi tên thành Hồng Nghĩa Giác Tư y thư. In lại vào năm 1717, gồm có nam dược quốc ngữ phú (quyển thượng) 590 vị thuốc. Trực giải chỉ nam dược tính phú (quyển hạ) 220 vị thuốc. Và một thiên y luận về lý luận cơ bản trong y học cổ truyền.
  • Thập tam phương gia giảm: phụ bổ âm đơn và dược tính phú 242 vị thuốc. Gồm mười ba bài cổ phương trong đông y, dùng chữa các bệnh ngoại cảm, ôn bệnh, nội thương tạp bệnh.

Danh y Tuệ Tĩnh và bí quyết trường thọ

Câu nói “Nam dược trị nam nhân” của Tuệ Tĩnh cho thấy quan niệm y học của ông. Huệ Tĩnh đã xây dựng và trùng tu nhiều ngôi chùa, đào tạo y học cho các tăng ni. Biền những ngôi chùa này trở thành những y xá chữa bệnh. Ngoài việc dùng thuốc trong điều trị, ông còn đưa ra những phương pháp điều trị khác. Có thể liệt kê ra như: châm cứu, xoa bóp, hơ, xông, chườm, điều tiết trong ăn uống sinh hoạt, v.v..

Ông lấy việc phòng bệnh làm mục tiêu quan trọng, đúng với phương châm đông y bao đời nay. Tuệ Tĩnh nêu ra tác dụng của sinh hoạt điều độ và rèn luyện thân thể qua phương pháp dưỡng sinh gồm mười bốn chữ:

Bế tinh, dưỡng khí, tồn thần
Thanh tâm, quả dục, thủ chân, luyện hình.

Lời kết:

Tuệ Tĩnh cũng như Hải Thượng Lãn Ông, đều là những danh y bậc nhất của y học Việt Nam. Tuy họ sống trong những triều đại khác nhau. Nhưng đóng góp của họ cho nền y học nước nhà vô cùng to lớn. Để lại một kho tàng y học rộng lớn cho hậu học kế thừa và phát huy.

Chuyên mục: Blog
Chào các bạn, tôi tên Khánh Trí là y sĩ y học cổ truyền. Thời gian rảnh ngoài đọc sách, tôi còn viết blog chia sẻ kiến thức trong Đông Y.
Posts created 41

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài liên quan

Bắt đầu nhập từ khoá bên trên và nhấp enter để tìm kiếm. Nhấn ESC để huỷ.

Trở lên trên