Cam thảo

Cam Thảo vị thuốc vi sứ cho nhiều bài thuốc đông y

Cam thảo được xem là một trong năm mươi vị thuốc cơ bản trong y học cổ truyền. Thật vậy, hầu hết các bài thuốc trong đông y đều có dùng đến cam thảo.

Cam thảo thuộc loại cây sống lâu năm. Chiều cao cây khoảng một mét, toàn thân cây có lông tơ. Lá kép có hình trứng, đầu nhọn. Hoa có màu tím hình cánh bướm. Quả cong hình lưỡi liềm, có màu nâu đen. Cây thường ra hoa vào mùa hạ và thu.

Theo các nghiên cưu, tên khoa học của cam thảo là Glycyrrhiza uralensis. Thuộc họ đậu hay còn gọi là họ cánh bướm Fabaceae. Thành phần có trong cam thảo gồm có Glycyrrhetinic acid Glycyrrhizin, Glycyrrhizic acid, Liquiritigenin, Neoliquiritin v.v..

Y học cổ truyền

Xem thêm:

Theo đông y, cam thảo có vị ngọt, tính bình không độc. Nó được dùng làm sư cho nhiều bài thuốc trong đông y. Ngoài tên cam thảo, nó còn được biết đến với nhiều tên khác. Như lộ thảo, quốc lão, mật cam, linh thông v.v..

Công dụng của nó rất khéo trong việc điều hòa các vị thuốc. Vì thế nên người xưa mệnh danh cho nó là quốc lão.

Khi dùng cam thảo sống, thì nên phân biệt gốc ngọn, nhánh của nó. Nếu dùng toàn cây, thì nó có tính hàn. Ngọn mà dùng sống, thì chữa được các chứng nóng trong bụng và lồng ngực. Gốc nó có thể tiêu được sưng đau, giải được độc.

Nếu dùng trong điều trị các bệnh tỳ vị. Thì nên chích đi để dùng. Vì sau khi chích, tính dược nó chuyển sang ôn rồi. Sẽ có thể giúp ích cho tỳ vị, điều hòa được trung khí.

Nếu có thể chọn được những cây to mập. Thì được gọi là lão cam thảo, thứ này rất tốt.

Bào chế cam thảo

Cách chế vị thuốc này không khó. Vì sau khi thu hái về thái lát mỏng phơi khô thì có thể dùng. Nếu cần chích, thì nên tẩm mật cho thật kỷ rồi mang nướng lên. Bỏ vỏ ngoài đi, thái lát mà dùng. Gọi là chích cam thảo.

Cam thảo chích

Công dụng

Chúng ta cùng tham khảo, những lời bình của các danh y ngày xưa để lại. Xem vị thuốc này có công dụng thế nào nhé.

  • Danh y Lý Đông Viên nói rằng: “Nếu dùng sống thì tả được hỏa. Dùng chín có thể thoái được hàn. Chữa được chứng đau cổ họng, trừ được tà khí. Hòa hoãn được chính khí, bổ được tỳ lại nhuận được phế.”
  • Ông Chu Đan Khê viết rằng: “Khi dùng sống, nó hay vào được kinh túc quyết âm, túc dương minh hai kinh. Thanh được những huyết ô trọc. Tiêu được những chỗ sưng, giải được độc.”
  • Ông Trương Sơn Lôi bàn rằng: “Nó rất ngọt, cái công chính của nó là bổ được cho tỳ thổ. Nó làm cho người ta khoan khoán dễ chịu. Các sách xưa nay đều khen vị thuốc này là hay cả.”

Ngoài ra còn rất nhiều danh y khác ca ngợi vị thuốc này. Mình xin liệt kê vài người như trên để cả nhà tham khảo thôi.

Cam thảo dược liệu hiện này bên ngoài có hai loại: Một loại ngọt và một loại có vị nhẫn đắng. Cả hai loại đều có thể sử dụng được. Tuy nhiên theo mình thì vẫn nên sử dụng thứ cam thảo ngọt vẫn tốt hơn. Giá bán cam thảo loại ngọt có thể cao hơn một chút.

Cam thảo bắc

Phương thuốc giản dị

  • Một phương thuốc chữa chứng trẻ em mới sinh ra. Đại tiện tiểu tiện bế tắc. Dùng cam thảo, chỉ xác bộc bột mà nướng thật kỷ. Mỗi vị khoảng một đồng cân, dùng nữa bát nước sắc đặc lên mà uống. (Toàn ấu tâm giám phương)
  • Một phương chữa chứng trẻ con gầy còm, ốm yếu. Dùng cam thảo nướng cho khô. Mỗi buổi sáng dùng đồng tiện đun sôi vài lần rồi uống rất hay. (Ngoại đài bí yếu phương)
  • Một bài thuốc khác chữa chứng xích bạch lỵ. Dùng cam thảo nướng và nhục đậu khấu bảy quả. Các vị thái nhỏ dùng nước sắc đặc lên mà uống. (Mai Sư Phương)
  • Một phương khác chữa người mắc chứng phiền buồn, lại khát nước, đau đầu nóng mình. Dùng vị thuốc này với thạch cao, mạch môn đông, trúc diệp, Tri mẫu. Sắc nước lên mà uống.

Kiêng kỵ

Nếu là người mắc chứng đầy bụng, nôn mửa. Hoặc bệnh lỵ mới phải, thì không nên dùng nó. Những bệnh khác khi cần dùng nó, cũng không nên dùng nhiều. Liều thường dùng cho vị thuốc này thường từ 2 đến 6 gram.

Tính nó phản đại kích, cam toại, nguyên hoa, hải tảo. Nó được bạch truật giúp sức thì công hiệu càng hay.

Lời kết:

Mình đã chia sẻ xong bài viết sứ dược trong đông y này rồi. Nếu bạn còn nghi vấn gì? có thể để lại thông điệp bên dưới bài viết. Chúc các bạn nhiều sức khỏe.

Chào các bạn, tôi tên Khánh Trí là y sĩ y học cổ truyền. Thời gian rảnh ngoài đọc sách, tôi còn viết blog chia sẻ kiến thức trong Đông Y.
Posts created 58

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài liên quan

Bắt đầu nhập từ khoá bên trên và nhấp enter để tìm kiếm. Nhấn ESC để huỷ.

Trở lên trên